THE BIG RED ONE – THE RECONSTRUCTION (VS, '80/'06) ****
De big red one-eenheid vecht aan alle fronten in de Tweede Wereldoorlog zonder een schrammetje op te lopen (waar al in de film mee gespot wordt). Ze worden geleid door een veteraan uit de Eerste Wereldoorlog, die alleen maar denkt aan overleven. Maar hoe te overleven bij de invasie van Normandië of het Ardennenoffensief?
De eerste keer dat ik The big red one zag (nu twee keer gezien), werd ik gegrepen door de originele oorlogsscènes. Dat komt, blijkt nu, vooral dankzij door het herstellen van de film. Al het blikkerige en slappe is uit de film gehaald door de Amerikaanse filmcriticus Schickel, die dat klusje mocht regelen. Daardoor is een oorlogsfilm ontstaan die nog steeds mooi is om te zien, vol grapjes en anekdotes, die regisseur Sam Fuller ook voor ogen had gestaan, voordat hysterische studiomensen er een krachtvoeroorlogsfilm van maakten.
Het sterke van The big red one is om te zien dat in de oorlog het dagelijkse leven ook verdergaat. De maaltijd bij de Siciliaanse vrouwen, het feestje bij de Belgische vrouw, het knaapje dat zijn moeder wil begraven.
Sam Fullers gevoel voor humor komt nu beter naar voren. Die humor is wrang en anekdotisch. De putjes onder de tanks, het rondrijden van paarden in een ruïne, het zien passeren van een heel Duits legerkorps als je in een grot zit te wachten, de 12-jarige sluipschutter die billenkoek krijgt, de hinderlaag bij de tank en het kruis, de tragische aankomst van de Amerikanen in Afrika.
De film prikt zo sterk doordat Fuller zich concentreerde op merkwaardige momenten. En het vreemde is: hoe raar die anekdotes ook zijn, veel komen rechtstreeks uit Fullers eigen soldatenervaringen.
De acteurs zijn niet de meest begaafde acteurs maar ze vormen beslist overtuigend een team. De vier vrienden waren een hechte groep, vertellen bijrolacteurs vijfentwintig jaar later nog heel boos. Lee Marvin is ideaal als commandant van deze groep. Hij heeft dat sombere en aanvoerderige van nature. Hij speelt nauwelijks, lijkt het, en ik denk dat zijn vrouw in die dagen een moeilijke tijd heeft gehad.
Ook vond ik het sterk om één nazi als tegenhanger te volgen. En niks moderne, tragische nazi. Sam Fuller schetst een idioot, die iedereen die het oneens is met de Führer overhoop schiet.
Zelden zag ik iemand een meer gepassioneerde film maken, en dat tien jaar na zijn dood!
The big red one op imdb.com, theguardian.co.uk, salon.com, thenewyorker.com, sensensofcinema.com, movie2movie.nl