BRAT (RUS, '97) ***
Voormalig soldaat in Tsjetsjenië ('Ik zat bij de administratie') rolt via zijn broer de misdaad in en dus het cynische leven van het grote geld in Sint Petersburg.
De verhaallijntjes in Brat zijn niet meer dan een achtergrondje voor straatverhaaltjes, net als bij Scorsese, waar deze film wel mee wordt vergeleken. Je ziet straatverkopers wiens waar door brute horken wordt gepikt, vervelende mannetjes die in de tram niet willen betalen, meisjes die alleen maar feesten, zwervers die ladderzat worden op begraafplaatsen.
Als een moderne Robin Hood maakt onze held korte metten met schurken. Wat voelen we ons gelukkig als hij drie man achter elkaar neerschiet! Vooral de jeugd krijgt het voor zijn kiezen. Decadent, lui, gewelddadig, geldgericht, idealenloos.
Balabanov maakte Brat alleen maar omdat hij liever een realistische gangsterfilm maakte dan helemaal geen film. Er was in die crisistijden niets voor niemand en zeker niet voor filmers. Zo kreeg het toeval een belangrijke rol, zoals het vrachttrammetje dat niets vervoerd. Dat vrachttrammetje is later opgeblazen door critici, die er een metafoor voor Rusland in zagen. Balabanov antwoordde dat het de enige tram was die ze op dat moment konden huren.
Met het geld van Brat maakte Balabanov Of freaks and men, dat meer passend is voor zijn stijl, en eigenlijk een betere film is.
Het meest boeiende zijn toch de typisch Russische rare dingen. Rusland is bijna synoniem voor raar. Verder dan Polen ben ik nog niet gekomen maar dat was ook al behoorlijk raar. Zie bijvoorbeeld Tishe! of een boek als Rusland voor gevorderden. Je hoeft alleen maar de camera aan te zetten.
Het is ook nog zo'n jongetje, Bodrov jr.. Hij is een puber als hij lol heeft bij een popconcert. Een dag later helpt hij met een speciale spijkerkogel iemand naar de andere wereld. Naar de andere wereld is hij zelf intussen ook gegaan, door een lawine, terwijl hij op jonge leeftijd zelf regisseur was geworden.
Brat op imdb.com, sfgate.com, filmjournal.com, revision.it, filmkrant.nl, nrc.nl