THE CARETAKER (GB, '63) *** IMDB
Ondankbaarheid voor een gratis paar schoenen
In The caretaker wordt een zwerver opgepikt door een rustige man. Die biedt de zwerver onderdak en eten. De zwerver ouwehoert aan een stuk, onzeker als hij is. De rustige man is alleen maar vriendelijk en biedt eten en nieuwe schoenen. Dan komt ineens de broer om de hoek kijken en die is heel druk. Beiden bieden hem de baan als concièrge aan in een gebouw vol rommel.
Dit toneelstuk was het debuut van Harold Pinter. Pinter heeft ongetwijfeld zitten zwoegen op de dialogen. Die verlopen heel vlot en maf en er is geen woord te veel. Door kunstig camerawerk van latere regisseur Nicholas Roeg is het stuk zeker geen saaie toneelverfilming geworden. En dat allemaal met een rommelig kamertje en drie acteurs.
De film is allegorisch bedoeld. Er is iets met die zwerver en die twee eenzame mannen (die een nieuwe moeder zoeken?). Er is ook wel veel gezegd over de drie ichs van Freud. Het is niet mijn terrein, de interpretatie, dus ik zwijg erover.
Aan een film als deze zie je toch dat je acteerwerk hebt en beregoed acteerwerk. De manier waarop Donald Pleasance die huichelachtige zwerver neerzet (hoe hij steeds in zijn vuist slaat!), vind ik een mijlpaal in zwerversacteerwerk. Een ongehoord irritante man waarvan je hoopt dat ze die snel op straat flikkeren. Dat zijn de mensen die van minuut tot minuut bekijken hoe ze van elke situatie er het beste voor zichzelf uit kunnen halen. Zo kan hij maar niet dankbaar worden voor een gratis paar schoenen. Dan weer zijn ze te spits, dan weer vindt hij de veters niets. Aan de andere kant is ie ook schaapachtig en kruiperig als hij gejokt heeft.
Vervelende kerel! Maar, dat beslist, perfecte vertolking, die de gevorderde filmkijker veel plezier geeft. Plus een goede les voor de wereldverbeteraars. Een andere goede in dit genre is Boudo saved from drowning uit 1932, waarin een geredde zwerver na zijn redding meedraait in het huishouden van zijn redder en er een puinhoop van maakt.
Verder Alan Bates, veertig jaar voordat ik hem voor het eerst zou zien als hoofdober in Gosford Park. En mijn verbazing werd nog meer gewekt toen ik ineens ontdekte dat die andere man Robert Shaw is, die ik me herinner als aldoor rennende agent in Black Sunday. Als Peter Sellers, Elizabeth Taylor, Richard Burton en Noel Coward niet zo enthousiast over dit stuk waren geweest, was deze film er nooit geweest. Zo zie je maar hoe belangrijk invloedrijke vrienden kunnen zijn voor je pr want Pinters kostje was sindsdien gekocht.
The caretaker op dvdtimes.co.uk, eyeforfilm.co.uk, cinema.nl, curtainup.com, haroldpinter.org
Naar Wilde aardbeien filmdatabase, filmtips, homepage