THE DAMNED (GB, '63) ******IMDB
Bizar verhaal in inspiratiefilm voor Clockwork orange
Een Amerikaanse toerist achtervolgt een leuk dametje en als prijs moet hij een overval van een bende ondergaan ('Teddy's gang'). Hij komt het meisje weer tegen en ze springt in zijn boot. Ze zoeken onderdak in 'het vogelhuis', het huis van een kunstenares, vluchtten omdat deze dame net binnenkomt, en komen terecht, na een wilde achtervolging, bij een geheime ingang van een kelder.
Deze film was een van de films die Joseph Losey in Engeland maakte, na zijn verbanning uit de VS door senator McCarthy. Joseph Losey is zo'n interessante filmmaker omdat hij een goed instinct had hoe hij middelmatige verhalen beter kon maken. Regelmatig bracht hij de productiestudio, Hammer, tot wanhoop. Zou je dat niet worden als je regisseur ineens zegt, twee weken voor filmen: 'Ik baal van dit script, ik laat het herschrijven.'
The damned werkte niet goed in 1961. De productie was veel te duur. Losey had te maken met een middelmatige actrice, Shirley Ann Field, en een actrice die net method-acting had ontdekt en uren nodig had voor haar werk, Viveca Lindfors. Hij huurde omdat het zo mooi stond een paar helikopters en die waren prijzig. De marketingmensen begrepen ook niet goed hoe ze deze vreemde film moesten verkopen. De film bleef lang op de plank liggen.
Het is ook een vreemde film, The damned, die ik net zo goed bewonder als minder geslaagd vind. Minder geslaagd is dat diverse dingen niet uit de verf komen, zoals het nihilisme van Teddy's gang. Een soort Clockwork orange-achtig stuk (met 'King' als 'Alex'). Zij verdwijnen voor een schimmig sf-verhaal met een krachtige anti-nucleaire moraal. Dan is er nog een kunstenares die het heeft met een vaag lid van de geheime dienst. Het verhaal dat zich ontvouwt is gitzwart. Zelden eerder zag ik zo'n unhappy end.
Het geslaagde is het mengsel van genres. Losey heeft de gave om daar een eenheid van te smeden. Van romantiek patsboem naar sf. Niks voorspelbaars. Deze film is volwassener dan het oorspronkelijke verhaal van H.L. Lawrence, dat bijvoorbeeld nog een nergens op slaande verkrachtingsepisode had.
Al met al weet ik het niet goed met deze film. Variety schreef in 1962 dat de film 'strange and fascinating' was. Zo voelt het voor mij ook. De film had wel wat eigenzinniger gekund, maar daarvoor had Losey denk ik te weinig mogelijkheden.
The damned op sensesofcinema.com, filmfanatic.com, britmovie.co.uk, cinepassion.org, cinema.nl
Naar Wilde aardbeien filmdatabase, filmtips, homepage