DOWNHILL RACER (VS, '69) *** IMDB
De leegheid der winnaars in snelle skifilm
Skivedette David Chappellet kauwt kauwgom, zegt weinig, koopt nonchalant broodjes in de trein, kan niet slapen als hij een slecht startnummer krijgt. Downhill racer is een documentaire-achtige beschrijving van een seizoen in het leven van een topskieër.
Ook al is Chappellet zo arrogant, we willen toch heel graag dat hij gaat winnen. Dat vind ik zo mooie aan film, die illusie. Natuurlijk is Redford dat niet als je hem ziet afdalen maar je gelooft het wel doordat je hem eerder in de skilift naar beneden zag kijken, met de nonchalante blik van de topsporter, zoals de topskieërs na deze film misschien Redford probeerden na te doen.
Wat prettig dat in de commerciële films van de jaren zeventig nog heel wat mocht. De actiefilms gingen in de eerste plaats over mensen – oeh, wat ouderwets! Er mocht geacteerd worden. Gene Hackman is aangenaam als coach, en velen roemen ook het werk van Camilla Sparv.
Maar het is de montage die verrast. Neem het begin. Alles loopt naadloos in elkaar over en ieder beeld voegt iets toe. Omdat Downhill racer toen een snelle film moest zijn, is de film nu niet verouderd. Zelfs nu zijn die camera's op ski's griezelig.
De film heeft verder bijzonder weinig om het lijf. Het draait om wedstrijden winnen, hier en daar een vriendinnetje veroveren, proberen een team te vormen. Het gaat dus niet om een eigen leven hebben. Wat heeft een topsporter daaraan? Dat vriendinnetje verdwijnt geleidelijk uit het verhaal en keert zelfs niet eens terug, net zoals die mediadame, of dat vriendinnetje in Illinois. Een moeder heeft hij ook al niet. Je kunt niet zien of het hem wat doet. Daarmee oogt Downhill racer als een verre verwant van Two lane blacktop.
Ik vroeg me af of het verhaal expres oppervlakkig is want dat is precies wat ik me voorstel bij het leven van een topsporter. Dit zou wel eens de leegheid der overwinnaars kunnen zijn, die immers verder weinig andere idealen hebben dan de top bereiken.
Dan zou dit verhaal van James Salter dik ironisch zijn. De grootste leegte zit hem dus bij de mensen die de grootste krantenkolommen vullen. De film spot fraai met het raadselachtige 'voor iemand zijn' in sport.
Downhill racer op rogerebert.com, epinions.com, movie2movie.nl, efilmcritic.com, time.com (1969)
Naar Wilde aardbeien filmdatabase, filmtips, homepage