DR. MABUSE DER SPIELER (DUI, '22) **** IMDB
Vier uur durende klopjacht op geniale slechterik
Dr. Mabuse is een aparte gokker, namelijk eentje die zich verkleed en dan met hypnose zijn tegenstanders verslaat, van beursvloer tot goktafel. Al snel komt de politie achter hem aan, in de persoon van Von Wenk, die samen met de verliezende miljonair Hull hem probeert te pakken. Maar Dr. Mabuse laat zich niet eenvoudig opsluiten.
In een periode dat de filmwereld nog maar net de luiers aan het afdoen was, was deze film al een adolescent. Het is opmerkelijk dat de film niet gaat over wat je zou kunnen verwachten in primitieve films. Geen oorlogsverhaal, geen romantisch drama, geen onnozele slapstick. Nee, Fritz Lang besteedt vier uur aan een klopjacht op een hypnotiserende gokker, en het duurt een hele poos voordat je een beetje begrijpt wat er gaande is.
Bovendien bestrijkt het alle emotionele gradaties: het is spannend, mysterieus, ontroerend en soms geestig (de vermommingen). Alsof je in de grotten van Lascaux ineens een werk zo complex als van Picasso aan zou treffen. Commercieel was het dan ook in die tijd een groot succes.
Het vernieuwende aan Dr. Mabuse is dat er heel wat karakters rondlopen, die allerlei emoties doormaken, verder gaand dan heel blij en wanhopig, wat je vaak ziet in stomme cinema. Dit zijn mensen bij wie je echt iets kunt voelen. Voorbeelden zijn graf Told, Spoerri en La Carozza. En dat zonder dialoog!
Verder is het verhaal buitengewoon sinister voor zijn tijd. Dr. Mabuse is wel een van de allerbeste slachteriken. Hij neemt risico's, is altijd twee stappen vooruit op zijn vijanden. Hij is in staat om mensen zelfmoord aan te praten. Hij doet met Wenk denken aan het duel tussen Windom Earle en agent Cooper in Twin peaks.
Verder veel thema's uit die tijd: spiritualiteit, economische crisis, decadentie. Subtiele satire als de blinde mannen die geld vervalsen. Prachtpassages zoals met de geesten aan tafel, de alwetende handelaar op de beursvloer, het optreden in het theater, de agent die als gokker zijn verstand verliest.
Dr. Mabuse der spieler op digitallyobsessed.com, dvdtalk.com, cinemafantastique.net, jumpcut.de, dvdclassik.com
Naar Wilde aardbeien filmdatabase, filmtips, homepage