TO KILL A MOCKINGBIRD (VS, '62) ***
Atticus Finch is advocaat en werpt zich op een moeilijk geval, namelijk iemand die bij voorbaat veroordeeld is. Finch staat zijn mannetje en verdedigt de man met verve.
Voor een film als deze moet je niet te cynisch zijn. Anders werkt het niet. Zo heeft de film wel wat weg van een kinderfilm. Niet alleen omdat de kinderen de hele film door rond rennen en lesjes leren over 'het echte leven', maar ook de overduidelijke symboliek. De onbekende is niet altijd slecht en de bekende niet altijd goed.
To kill a mockingbird kan met deze aanpak niet onder het gemoraliseer uitkomen. We kijken hem wel door een bijna vijftig jaar oude bril. Dan is oordelen makkelijk. En is oordelen niet onvermijdelijk bij zoveel onrecht? Dat was in 1962 nog de gewoonste zaak van de wereld. Bovendien speelt de film in de jaren dertig en toen was het allemaal nog taaier natuurlijk. Zo onecht is de film niet.
Dat gemoraliseer kan me trouwens niet zoveel schelen, want als de film me wat doet dan slik ik alles. Mijn plezier in de film wordt vooral verzorgd door het beheerste acteerwerk van Gregory Peck. Door de lange inleiding snap je Pecks optreden tijdens de rechtszaak beter, als hij inspeelt op de rechtvaardigheid van de jury. Dat is een mooi staaltje effectief acteren. Met zijn charme en zijn mooie stem kan deze sympathieke acteur precies doen wat nodig is om je emoties aan te boren. Beslist ontroerend.
Pecks Atticus Finch werd verkozen als 'mooiste Amerikaanse filmheld' van de geschiedenis. Ik weet niet goed wat zo'n prijs voorstelt. Peck was zelf ook een man die opkwam voor eerlijkheid en speelde altijd zulke karakters (met uitzondering van zijn Dr. Mengele in The boys from Brazil, waar iedereen dan ook erg van schrok), dus dan zal het wel passend zijn.
En als je deze film hebt afgekeken, en er wat over leest, dan realiseer je je ineens dat de film ook een heleboel dingen niet is. De film was zwartwit, terwijl ze toen alles al in kleur maakten. De film heeft geen actie, geen liefdeslijntje, geen typische slechterik, maar behandelt slechts feiten. To kill a mockingbird is bovendien zo gefilmd dat het net tijdmachine lijkt: je loopt rond in de jaren dertig in een zuidelijke staat. Daar is die trage opbouw dan wel goed voor. Daarmee breekt de film met film noir-conventies.
Zo'n boekverfilming had best anders gekund, à la Grisham of zoiets akeligs. Maar de producers (Alan J. Pakula) wilden dit integere verhaal van Harper Lee integer behandelen. Ze kregen Peck zo gek om het te proberen. En zo geschiedde allemaal. Best wonderlijk, achteraf.
To kill... op imdb.com, reelviews.net, reel.com, filmcritic.com, eyeforfilm.co.uk, crazy4cinema.com, movie2movie.nl