PEEPING TOM (GB, '60) **** IMDB
Sinister portret van filmer die soms een dame vermoordt
Man is bezeten van filmen. Hij filmt het liefst de dames die hij vermoordt, zo nu en dan. Hij werkt ook als cameraman en heeft vrolijk contact met de benedenbuurvrouw. Politie zit hem op de hielen.
Peeping Tom is het klassieke voorbeeld van je tijd ver vooruit zijn als artiest en dan stank voor dank te krijgen. Burgerlijke kunstmannetjes kraakten deze film zo genadeloos bij verschijning in 1960 dat de film snel van het bioscooprepertoire werd gehaald. Martin Scorsese kocht de rechten en twintig jaar later werd de film aan zijn gidsende hand wel gewaardeerd.
Ik had zelf een veel schimmiger, cultachtige film verwacht maar Peeping Tom is meer een Hitchcock-film. Dan eentje die geen knieval doet voor een breed publiek. Aan scripts in Hitchcock-films werd nogal eens gerommeld om de film acceptabel te maken. Zoiets heeft regisseur Michael Powell bij deze film zeker niet gedaan.
Michael Powell is een excentriek filmer van het kaliber Terence Malick. Hij werkte eerst samen met Emeric Pressburger en maakte 'de meest anarchistische films ooit in studioverband'. Er wordt ook wel gezegd over bijvoorbeeld Colonel Blimp dat die film alleen maar gemaakt kon worden omdat het oorlog was en niemand echt oplette wat er gebeurde. Churchill lette wel op en nam onder het oorlogje spelen de tijd om de film proberen te verbieden.
Het mooie aan zo'n provocerende film, is dat je ziet dat er een heleboel films erdoor beïnvloed zijn. Toch redden ze het niet bij het origineel. Dat komt denk ik vooral door de verrassende keuze voor de hoofdpersoon in de persoon van Karlheinz Böhm. Zijn bijdrage bepaalt de hele film. Hij is ongelooflijk sinister met zijn Duitse accent (waarvoor geen verklaring komt). Erg intens gespeeld. Veertig jaar later erkende Böhm dat hij zich in zijn hele leven nooit zo miserabel heeft gevoeld als tijdens deze film.
Bovendien is de film op een knappe manier ellendig en interessant tegelijk. De moorden zijn gruwelijk en de film is echt naargeestig. Toch heeft het karakter Lewis een zwak wat hem toch sympathiek maakt, tot het bizarre einde aan toe.
De film zit verder vol interessante dubbelzinnigheden. Zelden werd er zo duidelijk een cinematografische spiegel opgehouden, werd afgevraagd of al dat voyeurisme ergens toe leidt. Behoorlijk visionaire uitspraak nu in een tijd dat beeld het van woord lijkt te winnen. De kleuren zijn bijzonder. Powell experimenteerde er lustig op los.
Ook dat deed Terence Malick met zijn dunne verhaaltje in Badlands: een leidraad om er iets briljants uit destilleren.
Peeping Tom op irishgothichorrorjournal.com, onlythecinema.com, filmcritic.com, cinema.nl
Naar Wilde aardbeien filmdatabase, filmtips, homepage