SCHTONK! (DUI, '92) ***** IMDB
Flink in de rondte sneren in nagenoeg perfecte satire
Kunstfraudeur vervalst dagboek van Hitler en gaat daar zo in op dat hij op de man zelf begint te lijken. Aan de andere kant raken de kopers van het dagboek zo enthousiast over de vondst dat ze er de fraude niet van in willen zien. Voor ze het weten jubelen ze over de jas van Göring die ook ineens is opgedoken. En FH op het boek... Führers Hund?
Stel je voor dat niet Wolfgang Dietl maar bijvoorbeeld Florian Henckel von Donnersmarck de film had gemaakt. Heel netjes zou het verhaal gedraaid hebben om de spanning rondom de ontdekking. Vette close-ups, donkere steegjes, hyperactieve montage, dik drama. Prijswinnend epos!
Maar Schtonk! is nog echt een speelfilm, uit de eeuw dat je nog artiest mocht zijn. Dat betekent een met kraak en smaak geschilderd portret van een fantastische anekdote.
Vooral opmerkelijk (ook voor Duitse begrippen) is de subtiele satire. De kern van de namaakdagboeken was de wens om ze te hebben. Uit sensatie en onderbuikgevoelens. De Duitsers waren niet toevallig maar vijf jaar 'fout', het zit er altijd in, en niet alleen Duitsers, maar bij ieder volk dat rijp is voor die foutheid. Bij ons blijkt momenteel een kwart van de Nederlandse bevolking bereid te stemmen op ophitsende types van het allerergste soort. Hebben wij honger of dorst? Nee. Waar komt die ontevredenheid dan vandaan?
Hoewel de film kluchtig is, sneert ie ook flink in de rondte, zoals naar wat mensen zoal doen voor geld. Hoe snel je ster kan stijgen en dalen. De hypocrisie van generaties die ontkennen dat hun generatie bepaalde dingen nooit gedaan zouden hebben.
De acteurs kunnen voortreffelijk uit de voeten met het komische materiaal. Uwe Ochsenknecht natuurlijk, maar ook minder opvallende bijrollen als van Rolf Hoppe, en Ulrich Mühe, die later zo beroemd zou worden met Das leben der anderen, en intussen niet meer onder ons is. Mijn favoriet blijft George Götz als de aandoenlijke sukkel Hermann Willié.
Schtonk! is ook een prima film voor degenen die denken dat Duitsers geen komische films kunnen maken (daar behoor ik soms ook toe).
Schtonk! op cinema.nl, bbc.co.uk, moviemaster.de, zelluloid.de, wikipedia.com, dieterwunderlich.de
Naar Wilde aardbeien filmdatabase, filmtips, homepage