SIDEWAYS (VS, '04) *****
Piekeraar hoopt dat zijn boek eindelijk wordt gepubliceerd en gaat samen met zijn vriend, een acteur die leeft van reclameboodschappen, op reis door Californische wijnvelden. Vervolgens allerlei malle scènes bij proeverijen, wijnvelden, hotels, restaurants.
Sideways en Syriana zijn twee films van de laatste tijd waarvan ik echt kan zeggen dat ik iets nieuws heb gezien. Van Sideways had je dat kunnen verwachten, als je ook al About Schmidt van Alexander Payne ook al had gezien. Ook al enorm goed, acteren, humor, types. Sideways is nog een tikje eigenzinniger en bracht me de hele tijd aan het lachen en in ontroering.
Alexander Payne vindt een origineel, ongewoon verhaal het belangrijkste element van een film. Hij is misschien niet de enige maar hij doet het tenminste. Ook ongewoon is het grandioos vrolijke, ontspannen spel. Paul Giamatti en Thomas Haden Church spelen verrukkelijk geestig, zonder dat ze echt iemand spelen. Je ziet een ontwikkeling die Woody Allen al jaren geleden inzette: mensen worden gecast op hun karakters in plaats van hun kunde typetjes neer te zetten. Iemand als Sandra Oh speelt voorbij het spelen; ze loopt daar gewoon rond als Sandra Oh, alleen met andere naam.
Het geheim van Sideways is dat je als kijker je wel betrokken moet voelen met deze twee mannen, net zoals je dat wel moest zijn met Warren Schmidt in About Schmidt. Die betrokkenheid zorgt voor een veel gullere lach dan in een film die grappig bedoeld is maar waarin de karakters je niet zoveel doen. Het zijn tenminste echte mensen, anders dan gemaakte karakters als in bijvoorbeeld Hot fuzz.
Het script houdt met veel variatie via anekdotiek de film onvoorspelbaar tot het eind. Ik genoot bijvoorbeeld van de auto tegen de boom. Ik genoot van de optater met de helm. Ik genoot van het ophalen van de broek met de ring. Ik genoot van de ontroering bij het huwelijk. Ik genoot van: 'Nu even niet.'
Is er echt geen kritiek? Het gaat om mannen in deze film, en de vrouwen zijn, hoe charmant ook, wezens van een andere wereld. En ik vond de verhaallijn van zijn ongepubliceerde roman flauw. Altijd weer hetzelfde; dat geambieer van roem. Waarom vindt hij het niet gewoon niet erg dat hij niet gepubliceerd wordt?
Sideways op imdb.com, reelviews.net, filmcritic.com, nrc.nl, cinema.nl, salon.com, reel.com, popmatters.com, filmkrant.nl