LES TONTONS FLINGUEURS (FR, '63) **** IMDB
Wat je doet als je een misdaadimperium cadeau krijgt
Fernand, vriend van Louis le Mexican, krijgt van hem zijn misdaadimperium. Nou stelt dat niet zoveel voor: het aftroggelen van geld van enkele middenstanders, waaronder de Volfoni's, die een goktent hebben. Onmiddellijk rijst het verzet bij de middenstanders. Fernand probeert het de kop in te drukken en hij moet ook oppassen op de lastige dochter van Louis le Mexican, die bezeten is van een componist die muziek maakt met glazen water.
Gangster past op klein meisje: je ziet al een beetje voor je wat de Amerikanen hiervan hadden gemaakt. In '64 zou dat ongetwijfeld een standaardthriller zijn geweest. Maar Georges Lautner maakte er een Franse versie van en liet zichzelf vrij om van alles te proberen.
Ik was verrukt van de vrije, losse stijl van de film. Volop experimentele cameraperspectieven (de onderaf-opname die je tegenwoordig veel ziet zie ik hier ook al), een heel vreemd script dat ergens tussen slapstick en actie zit, en karakters op wie je geen pijl kunt trekken.
Een serieuze misdaadfilm kun je Les tontons flingueurs niet noemen. Het gaat hier om middelmatige boefjes die niets anders doen dan elkaar beroven. Zo komt de aanstaande schoonvader midden in een shoot-out langs bij Fernand. Hij is gelukkig doof. Boven hem wordt het plafond aan diggelen geschoten. 'Ratten', zegt Fernand. Ook Volfoni die elke keer een vuist op zijn tater krijgt, ook voor de dingen waar hij niet schuldig aan is, is goed voor een hoop geestigheid.
Het goede is dat de film ook niet dolkomisch wil zijn maar lichtvoetig. Zo ook zijn de serieuzere passages met dochter Pat, die onafhankelijk wil worden, steeds weer een bron van vermaak. Aan de misdaadkant hebben we de sigaartjes rokende Duitser, Theo, als neutraliserende factor met zijn ernstige spel. Geestig bijvoorbeeld is ook de uit de lucht vallende passage dat de erfvijanden dronken worden in de keuken.
Het schrijfwerk is van Michel Audiard, die ook het script schreef voor Garde à vue. En we zien hier ook Bernard Blier, komisch genie, en vader van Bertrand Blier, maker van een aantal zeer geslaagde provocerende films.
Ergens heb ik gelezen dat iemand deze film 'te Frans' vond, en zich niet kon voorstellen dat anderen dan Fransen ervan konden genieten. Mij lukte het in elk geval makkelijk, want het is helemaal mijn soort film, Les tontons flingueurs, met zijn absurdisme en flair, en uiteraard Lino Ventura, een van de prettigste acteurs van zijn tijd.
Les tons tons flingueurs op audiard.net, allocine.fr, galliawatch.com, cinema.nl, filmsdefrance.com
Naar Wilde aardbeien filmdatabase, filmtips, homepage