DE UITGEVER ANNO NU
Een groot feest vorige week aan de grachtengordel: de 75.000ste literaire thriller dit jaar was uitgegeven, De krankzinnige schaduw van Jan Smaks, die ook al dit jaar De verdorven zon en Het vervloekte tafelblad had geschreven. Reden voor uitgeverij Cachot om flink feest te geven voor heel literaire thrillerminnend Nederland.
We bezoeken de intussen uitgefeestte uitgever Harm Knegjes van Cachot op zijn kantoor, een aangenaam pand aan het begin van de Brouwersgracht.
Knegjes is een lange man, met een dwarse blonde lok die tot vervelens aan toe door hemzelf wordt gecorrigeerd. Hij was voorbestemd om in Medemblik Bakkerij Knegjes over te nemen, de bakkerij van zijn oom. Maar hij trok naar Amsterdam, begon zonder voorkennis een uitgeverij, en sprong in op de hype van literaire thrillers. Hij verdiende miljoenen.
Terwijl we comfortabel koffie drinken in futuristische lederen stoelen, loopt hij rond en maakt brede gebaren.
'Een prachtig boek over een ontvoerde moeder, die een verleden heeft als crimineel, verliefd wordt op de zoon van haar ex-minnaar, die met gitaarkoorden zestien mensen heeft omgebracht, mensen die hem chanteerden met zijn fetisjistische passie voor het samenzijn met vazen en die en passant een wereldwijd geheim genootschap hadden waarbij met scheermesjes voodoopoppen van zomaar van foto's gehaalde mensen worden mishandeld, alleen maar omdat ze allemaal een slechte jeugd hadden gehad. Het eindigt tragisch maar wonderschoon.'
In het verhaal lazen wij veel misdaad, bloed, en dooien. Volgens Knegjes lazen we niet goed, en hij legt uit waarom, als hij achter zijn stalen bureau op zijn stoel ploft.
'Dit boek gaat over eenzaamheid, knellende familiebanden, cohesie en adhesie tussen verschillende culturen, hoe moeilijk het is je als individu in de moderne tijd staande te houden. Grote thema's.'
Wij opperen dat wij die thema's gezocht en ook saai vinden. Knegjes antwoordt: 'Dat is maar een mening.'
Wij zeggen dat we het genre een uitvinding voor geldklopperij vinden lijken. Het is beroerd geschreven onderbuikproza – met niets eigens, niets charmants, niets wat literatuur mooi maakt. Knegjes zucht en antwoordt: 'Ik zou dat niet zo zeggen.' En daarna: 'Typisch Hollandse zeurpieterij.'
Hij komt op zijn praatstoel en babbelt honderuit dat Roald Dahl, Edgar Allen Poe, Agatha Christie ook allemaal literaire thrillerschrijvers waren. Een lange monoloog vol literaire termen volgt. Het verveelt ons nogal. Hij eindigt met: 'You just have to let it go.'
Hij neemt een slok koffie en gaat verder.
'We lanceren binnenkort Madeleine Waps met de inspecteur Tonnie Robben-serie. Frans Nagelpomp zal de kassa's laten rinkelen met 'De Rozenkiller', een man die moordt met de doornen van een roos. Bloed dat sijpelt uit een gaatje, heel poëtisch. Laurens Oppenzwaai debuteert met zijn irisscanthrillerserie. Ik verheug me al op de kaftjes! Vergeet niet: wij zijn verkopers van een illusie. Zo is het uitgeversvak altijd geweest.' Na een korte pauze zegt hij onduidelijk: 'Het is de tijd.'
'We moeten ook niet zo pretentieus doen over literatuur. De artiest... poeh, wat koop ik daarvoor? Wat is het verschil tussen mijn boodschappenlijstje en een gedicht van Hella Haasse? Het klinkt als een mop maar het antwoord is: er is geen verschil. Je valt voor een soort schrijven of niet, zo is het, ik bied het ene, de anderen bieden maar het andere.'
Als wij suggereren dat die anderen dat ook niet doen, integendeel, ze maken precies wat hij maakt, draait Knegjes een rondje met zijn stoel, staat dan op, staart uit het raam naar de gracht.
Dan draait hij zich om en slaat op de stapels manuscripten op zijn bureau. 'Laten we het positief zien: in welk genre is de aanwas van schrijvers zo groot? Hier, tientallen potentiële literaire thrillers. Beetje herschrijven, juiste hoesje eromheen en klaar. Brood verkopen is moeilijker.' Hij knijpt zijn ogen fijn en zegt zachtjes: 'Overigens zit brood ook vol water. Hoor je mensen als jullie nooit over klagen. Want dat is maar brood. Denk daaraan als je de volgende keer in een bakkerij staat.'
'Maar 75.000 titels, dat is als iedereen in Apeldoorn een boek zou schrijven,' zeggen wij.
Knegjes giechelt en gaat weer zitten. 'Nou, dat is nou literaire democratie. Echt iets voor Nederland. Allemaal even goed zijn. Ik weet er alles van. In de broodwereld is het niet anders. Beter brood wordt niet geaccepteerd door de mensen.'
Hij buigt voorover en fluistert: 'Speltbrood, dat is het ware brood, geloof mij maar.'
Hij draait een rondje op zijn stoel en giechelt. 'You just have to let it go.'
Dan geeft hij aan dat wij best nog even mogen zitten maar dat hij weer aan het werk moet. Zo slaat hij aan het bellen, sms'en, mailen, twitteren. Een minuut of tien later verlaten wij maar zijn huis.
EINDE